De Surinaamse top was al jaren op zoek naar ‘een veroordeling zonder straf’ voor wijlen president Desi Bouterse. Hij overleed eind vorig jaar in ballingschap nadat hij op de vlucht sloeg na zijn definitieve veroordeling. ‘Hij heeft langer dan twintig jaar de tijd gehad om zich voor te bereiden.’
Tekst Sylvana van den Braak en Linda van der Pol
Karel Choennie, de bisschop van Paramaribo, drinkt in 2017 koffie bij paus Franciscus in een conferentiezaaltje in Rome. Ze bespreken de aanstaande bisschoppensynode over de Amazone, maar Choennie legt nog iets anders op tafel. Hij zoekt steun voor een bijzonder verzoeningsproces: een vreedzame aftocht voor Desi Bouterse, op dat moment president van Suriname.
Als de bisschop bij de paus op bezoek is, komt het strafproces tegen Bouterse bijna ten einde. De voormalig president, nu wijlen, kijkt aan tegen een gevangenisstraf van 20 jaar vanwege zijn rol bij de Decembermoorden. De uitspraak nadert en daarmee wordt de vraag wat er daarna met Bouterse moet gebeuren steeds urgenter.
Gratie in ruil voor aftreden
Bouterse is in 2017 nog steeds president en populair onder grote delen van de bevolking. Een veroordeling zou kunnen leiden tot protesten en geweld. Bisschop Choennie ziet een oplossing: in ruil voor publieke boetedoening zou het parlement hem gratie verlenen. De hoogste prijs die Bouterse daarvoor zou moeten betalen: aftreden als president. Een gewaagd voorstel, maar, verzekert de paus hem: ‘Als u mij nodig heeft, dan help ik u.’
‘Veel mensen snapten mijn kanteling niet’, zegt Choennie in september 2024 in zijn werkkamer op het bisdom in Paramaribo. Aan de muur hangt een foto van zijn ontmoeting met de paus, in de kast staat de Bijbel in het Sranantongo. Met zijn verzoeningspoging begeeft Choennie zich op gevoelig terrein, veel nabestaanden kennen hem juist als een voorvechter van juridische gerechtigheid. Hij ging jarenlang voor in de herdenkingsdiensten van de Decembermoorden-slachtoffers en sprak intensief met hun families. ‘Ik stond volledig aan de kant van de nabestaanden.’
Lees dit artikel verder in het augustus/september-nummer van Parbode, verkrijgbaar in de winkel (in Suriname)
Wilt u digitaal lezen? Kijk op www.parbode.com/abonneren
Dit artikel kwam tot stand in samenwerking met Ank Kuipers.
Het eerste deel van dit tweeluik verscheen in de april-mei-editie van Parbode (nr. 228). Over dit onderzoek brachten journalisten Van den Braak en Van der Pol ook de podcast-serie Bouta’s laatste zet uit, in samenwerking met het Nederlandse radioprogramma Argos.
Dit onderzoek is mogelijk gemaakt door het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten en het Postcode Loterij Fonds van Free Press Unlimited. Het artikel verscheen eerder in De Groene Amsterdammer en bij Platform Investico.
Nu populair
Aan tafel bij... Tangelo 2.0
