Carl Haarnack gestorven; Buku leeft voort

De Surinaamse literaire wereld ontving op 10 januari 2026 het verdrietige nieuws dat Carl Haarnack is overleden. Haarnack is geboren op 29 oktober 1963 in Paramaribo en is in Nederland opgegroeid. Hij heeft politieke wetenschappen gestudeerd aan de Universiteit van Amsterdam en heeft in de verzekeringswereld als belegger gewerkt. Maar waar Haarnack vooral bekend om is, is zijn verzameling gewijd aan de Surinaamse geschiedenis en erfgoed.

Tekst: Rose-Marie Maitre | Foto: Hans van den Bogaard

Hij heeft gedurende zijn leven een enorme privécollectie opgebouwd van verschillende publicaties, documenten over en objecten die verband hebben met Suriname. De collectie heeft hij ‘Buku-Bibliotheca Surinamica’ genoemd. De interesse in de Surinaamse geschiedenis en zijn erfgoed is in zijn jeugd ontstaan uit nieuwsgierigheid naar zijn afkomst. Deze collectie heeft hij niet voor zichzelf gehouden. Hij heeft de informatie via een gelijknamige blog en website beschikbaar gesteld. Ook hebben verschillende instituten, onderzoekers, studenten, auteurs en journalisten de verzameling geraadpleegd voor hun eigen onderzoek. Haarnack heeft kort voor zijn overlijden de collectie overgezet in een stichting die dezelfde naam draagt, zodat die beschikbaar en toegankelijk blijft voor het publiek.

Met zijn collectie heeft Haarnack een enorme bijdrage geleverd aan het in stand houden en versterken van het Surinaamse erfgoed. Met zijn expertise zijn er honderden boeken uitgegeven. Ook in Suriname heeft hij zijn kennis gedeeld in workshops en presentaties.

Zelf is Haarnack auteur van drie boeken, waarvan een heruitgave. Het gaat om Suriname in Beeld (2025) (met Eveline Sint Nicolaas en Garrelt Verhoeven), Groeten uit Paramaribo (2023) en Reis naar Suriname, een heruitgave van het boek van Pierre Jacques Benoit (2023).

Haarnack heeft van 2009 tot eind 2025 voor Parbode geschreven in de rubriek Antiquariaat. In die rubriek heeft hij de schatten belicht die hij zelf in zijn bibliotheek had, of in zijn zoektocht elders was tegengekomen. De curator heeft ook regelmatig artikelen geschreven over het Surinaamse erfgoed. Meerdere musea hebben zijn advies en collectie ingezet voor tentoonstellingen. Hij heeft onder andere meegewerkt aan De Grote Suriname-tentoonstelling (2019) in De Nieuwe Kerk, Verzet tegen slavernij (2023) in verschillende musea (in afwachting op het gebouw voor het Slavernijmuseum) en voor het Allard Pierson; Slavernij verbeeld (2013), Open Kaart – Van atlas tot streetmap (2023), Johannes N. Helstone – Suriname in beweging (2024), Not My Soul: Over slavernij, wet en vrijheid (2025). Momenteel loopt nog Wi Sranan – Surinaamse kunst in beweging (2025), die eind oktober vorig jaar werd geopend en tot 1 maart loopt in Cobra Museum.

In de collectie van de bibliofiel heeft werk van Anton de Kom een speciale plek. Haarnack heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan het eerherstel van deze verzetsstrijder. Hij was vanaf 2020 voorzitter van de Anton de Kom Stichting en heeft in die rol gesprekken gevoerd voor het eerherstel van De Kom en de derde heruitgave van de klassieke tekst in 2025. De gemeente Amsterdam heeft het boek gratis beschikbaar gesteld voor de 80-jarige herdenking van de beëindiging van de Tweede Wereld Oorlog, alsook 80 jaar sinds het overlijden van de verzetsheld. Een maand voor zijn dood heeft Haarnack de Andreaspenning ontvangen van de stad Amsterdam voor Buku-Bibliotheca Surinamica.

0

Gedeeld