‘Controverse bij SZF had voorkomen kunnen worden’

Het Staatsziekenfonds (SZF) is de laatste tijd in opspraak. Enkele maanden na zijn aanstelling, is algemeen directeur Rudrakanth Oemraw op non-actief gesteld terwijl een intern onderzoek loopt naar mogelijke onregelmatigheden rond het functioneren van de leiding. De kwestie kreeg ook politieke en maatschappelijke gevolgen, waaronder een werkonderbreking bij De Melkcentrale en een unaniem aangenomen motie in De Nationale Assemblée. Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid André Misiekaba stelde het onderzoek in nadat het onlangs aangetreden SZF-bestuur signalen over mogelijke misstanden had gemeld. In afwachting van de uitkomsten werd Oemraw gevraagd tijdelijk verlof op te nemen. Het stichtingsbestuur van het SZF, onder leiding van Marciano Djanam, stelde hem vervolgens formeel op non-actief.

Aanleiding voor het onderzoek lijken contracten te zijn die door het SZF zouden zijn gesloten met externe adviseurs, onder wie Monché Atompai, directeur van De Melkcentrale, en Ritshik Adelaar, onderdirecteur Administratieve Diensten bij dat bedrijf. Volgens documenten zou Atompai begin februari 2026 een overeenkomst van opdracht hebben getekend voor beleids- en organisatieadvies, met een looptijd van vijf jaar en een maandelijkse vergoeding van 95.856 SRD. Voor Adelaar wordt een vergelijkbaar contract genoemd met een vergoeding van 63.355 SRD per maand.

Volgens interne rapportages zijn deze contracten niet aangetroffen bij de HR-afdeling van het SZF. In de stukken wordt zelfs gesuggereerd dat documenten mogelijk zijn vernietigd, terwijl via andere kanalen alsnog kopieën opdoken. Of er daadwerkelijk betalingen zijn gedaan, wordt nog onderzocht. De kwestie kreeg extra aandacht omdat Atompai eerder ontkende dat hij een contract met het SZF had gesloten.

President Jennifer Simons verklaarde inmiddels dat de betrokken personen op ethische gronden niet te handhaven zijn en riep hen op ‘de eer aan zichzelf te houden’. Atompai stond bij de laatste verkiezingen als parlementskandidaat op de lijst van NDP. De ontwikkelingen hadden ook gevolgen voor De Melkcentrale. Nadat bekend werd dat Atompai zijn functie neerlegde, legde een deel van het personeel tijdelijk het werk neer. Na overleg met minister van Landbouw, Veeteelt en Visserij Mike Noersalim werd het werk hervat en neemt onderdirecteur Larissa Barden voorlopig de leiding over.

Intussen nam De Nationale Assemblée unaniem een motie aan waarin de regering wordt gevraagd binnen dertig dagen te rapporteren over de financiële positie en governance van het SZF. Oemraw zelf spreekt van een ‘ongerechtvaardigde non-actiefstelling’ en van karaktermoord. In een reactie bij Starnieuws stelde hij dat hij juist hervormingen binnen het SZF heeft doorgevoerd, waaronder de opening van een 24-uurs huisartsenpost, uitbreiding van de apotheekdiensten en een digitaliseringstraject. Volgens hem werd daarbij ook meer dan 30 miljoen SRD aan verspilling en overfacturering bij zorgverleners teruggevorderd.

De directeur zegt verder dat hij verschillende onderzoeken naar mogelijke misstanden binnen het fonds heeft laten uitvoeren, waaronder dossiers die teruggaan tot 2018. Volgens hem heeft dat geleid tot bedreigingen aan zijn adres en richting zijn gezin. Hij beweert bovendien dat er druk op hem werd uitgeoefend om bepaalde onderzoeken stop te zetten, iets waar hij naar eigen zeggen niet op is ingegaan.

Opmerkelijk is dat Oemraw in het verleden al een juridisch conflict met het Staatsziekenfonds heeft gehad. In 2021 probeerde hij via een kort geding bij de kantonrechter een ontslagbesluit van het SZF te laten schorsen en loondoorbetaling af te dwingen. De kantonrechter wees die vordering echter af. Volgens de rechter had Oemraw onvoldoende onderbouwd waarom het ontslag onrechtmatig zou zijn geweest. Het SZF voerde destijds aan dat de arbeidsrelatie was beëindigd vanwege een ‘hardnekkige weigering’ om instructies op te volgen. Oemraw werd in die procedure in het ongelijk gesteld.

Naast de recente contractkwestie circuleren binnen het zorgdossier ook andere beschuldigingen en interne rapportages over het functioneren van Oemraw in eerdere jaren. Zo wordt in sommige documenten verwezen naar mogelijke belangenconflicten rond nevenwerkzaamheden bij andere medische instellingen en vragen over medicatiebeheer binnen het SZF.

Voormalig minister van Volksgezondheid Amar Ramadhin zegt dat hij bij de machtsoverdracht al heeft gewaarschuwd voor omstreden benoemingen bij het Staatsziekenfonds. In het radioprogramma ABC Actueel verklaarde hij dat hij Misiekaba op de dag van de overdracht had gewezen op enkele controversiële aanstellingen binnen het fonds, waaronder die van Oemraw. Volgens Ramadhin hadden de huidige problemen mogelijk voorkomen kunnen worden als eerder onderzoek was gedaan naar het functioneren van betrokken functionarissen.

Voorlopig blijft onduidelijk welke conclusies het lopende onderzoek zal opleveren. Minister Misiekaba benadrukt dat zorgvuldigheid voorop staat en dat pas na afronding van het onderzoek nadere informatie naar buiten zal worden gebracht. Met de unaniem aangenomen motie heeft De Nationale Assemblée duidelijk gemaakt dat de zaak niet alleen gaat over individuele functionarissen, maar ook over de bredere vraag hoe transparant en verantwoord publieke middelen in de zorgsector worden beheerd.