Elena Beelaerts van Blokland: “Op de daden van anderen heb ik geen invloed”

De Nederlandse kunstenaar Elena Beelaerts van Blokland (54) ontdekte dat haar voorvader, Theodore Bray, een plantage-eigenaar was in Suriname. Ze schreef er een boek over: Ach freule – Op zoek naar de plantagehouder in mijn familie. Hierin werpt ze een persoonlijk licht op haar pijnlijke familiegeschiedenis. “Ik wil loyaal zijn aan mijn familie, maar ook eerlijk. Dat is een conflict.”

Tekst: Kavita Jiawan Beeld: Ranu Abhelakh 

Elena Beelaerts van Blokland is moeder van drie, tekenaar, beeldend kunstenaar en probeert de wereld te begrijpen. Daarvoor is ze altijd bezig te kijken naar haar omgeving. “Wat schuilt er achter de bovenste laag die ik zie?” 

Hebt u ooit gedacht dat u een boek zou schrijven?

“Nee, vooral omdat ik vroeger als kind van rechts naar links schreef, in spiegelbeeld. Ik las altijd hakkelend voor en verdraaide alle letters. Als ik in de klas de beurt kreeg om voor te lezen, dan vroeg ik of ze mij niet konden overslaan. Ik dacht, schrijven dat is iets van andere mensen. Toen ik eenmaal interesse kreeg in lezen, kon ik mezelf juist kwijt in de verhalen. Ik verloor mezelf in die wereld of eigenlijk vond ik mezelf juist in de verhalen. Doordat je in een andere wereld terecht komt, krijg je een nieuwe kijk op je eigen wereld. Als een soort gezelschap. Dus, ik heb het eigenlijk daarna als een hele sterke behoefte ervaren, nu ook het schrijven. Juist omdat je de verhalen nodig hebt om te leven.”

Hoe heeft het schrijfproces van Ach, Freule uw eigen leven of identiteit beïnvloed?

“De ontdekking van slavernij in mijn familie had een grote impact. Het was als een natte lap in mijn gezicht. Ik wist niks van mijn voorvader die een slavenhouder was in Suriname, hij leefde niet in de familieverhalen, in essentie is die geschiedenis verzwegen.

Je weet natuurlijk dat slavernij heeft bestaan in Suriname. Je weet dat dit deel is van onze Nederlandse geschiedenis, maar totdat dit mij persoonlijk raakte, kon ik mij daarvoor afsluiten, ergens op de rand van bewust en onbewust. Terwijl ik genoeg aanleiding had om te kunnen zien dat die slavernij werkelijk heeft plaatsgevonden.

Het volledig artikel lezen? Dit staat in het december-januari nummer van Parbode, verkrijgbaar in de winkel (in Suriname). Wilt u digitaal verder lezen? Kijk dan op www.parbode.com/abonneren