Gloria Stirling, afzwaaiend voorzitter Constitutioneel Hof: ‘We zijn door iedereen uitgescholden’

Op 7 mei 2020 kreeg Suriname een eigen Constitutioneel Hof, na een voorbereiding van 45 jaar. Alle ogen waren gericht op de nieuwe leden. Na de eed te hebben afgelegd zei de nieuwbakken voorzitter Gloria Karg-Stirling, dat zij ‘de opgedragen taken naar eer en geweten zal vervullen’. Nu, vijf jaar na dato, blikt zij met Parbode terug op het afgelegde traject. Twee dingen weet ze zeker: haar integriteit staat rechtovereind en een tweede termijn is uitgesloten.

Tekst Raoul Roeplal

Hoewel de Grondwetgevers reeds in 1975 een Constitutioneel Hof (CHof) noemden, heeft politiek-Suriname slechts op enkele momenten haast willen maken met het in vervulling brengen van deze wens. Doorslaggevend was de vervolging – en later de veroordeling – van voormalig president en oud-legerleider Desi Bouterse voor zijn aandeel in de 8-decembermoorden. Onder zijn gezag werden op 8 december 1982 vijftien kritische burgers van zijn militair regime in koelen bloede vermoord. Dertig jaar later werd de Amnestiewet gewijzigd, wat de daders van deze moorden moest behoeden voor vervolging en berechting. Bouterse was toen president. De discussie over de controversiële wijziging begon na aanname van de wet in 2012 en bereikten een hoogtepunt toen, enkele jaren later, de wetgevende- en rechterlijke macht lijnrecht tegenover elkaar kwamen te staan. De rechter besloot deze wet buiten toepassing te laten in de strafzaak; de wetgevers vonden dat niet kunnen. De roep om de instelling van een CHof stond toen op z’n piek. Wanneer waarnemend-president Ashwin Adhin in 2020 de leden beëdigd, is de argwaan dan ook groot: zal een door het kabinet-Bouterse ingesteld CHof oordelen dat de gewijzigde Amnestiewet geldig is? Zes dagen na beëdiging dienen coalitieleden van Bouterse’s NDP een verzoek in ter toetsing van deze wet.

Vriend en vijand verrast

Hoewel Gloria Karg-Stirling, die in mei afzwaait als eerste voorzitter van het CHof, weet dat het CHof de publieke opinie niet meehad, keek ze destijds naar het groter geheel. Karg-Stirling omschrijft het proces van toetsing als ‘het staatsrechtelijk judiceren van een verzoekschrift’, waarbij rekening wordt gehouden met de checks and balances die de grondwetgever heeft ingebouwd. Dat vriend en vijand verrast was toen ze in augustus 2023 de gewijzigde Amnestiewet nietig verklaarde, bevreemdt haar. “Ik heb altijd gezegd dat het Constitutioneel Hof van Suriname rechtsstatelijk moet handelen en denken. We hebben ons heel neutraal opgesteld en geprobeerd de samenleving te dienen. Het CHof moest tot een gezaghebbend instituut gemaakt worden”, verklaart Karg-Stirling.

Een ander historisch moment in de eerste termijn van het CHof is toen het hof oordeelde dat delen van de Kiesregeling in strijd zijn met de Grondwet en internationale verdragen. Dit heeft tot gevolg dat de Kiesregeling, waar al bijna vijftig jaar over werd gesproken, nu onverbindend is verklaard. Politiek Suriname moest eensgezind werken aan een rechtvaardiger kiesstelsel, besloot het CHof. Karg-Stirling noemt het een hoogtepunt in haar termijn.

Lees het hele interview in het april/mei-dubbelnummer 228 van Parbode, nu in de winkel (in Suriname)

Wilt u digitaal verder lezen? Kijk op www.parbode.com/abonneren