Illegale landingsbanen: veiligheidsdiensten dweilen met de kraan open

‘Illegale landingsbaan onklaar gemaakt’… Zo luidt de periodieke bekendmaking van het Openbaar Ministerie (OM) wanneer er weer eens een landingsbaan – meestal voor drugsdoeleinden – wordt ontdekt en met dynamiet wordt opgeblazen. Vooral op social media wordt niet onder stoelen of banken geschoven dat men dit een lachertje vindt. ‘Op naar de volgende’, is de meest voorkomende reactie. Dweilen de drugsbestrijdingsdiensten met de kraan open?

Door Raoul Roeplal

‘De trend is dat drugscriminelen steeds nieuwe locaties uitkiezen om illegale landingsbanen aan te leggen. Meestal zijn deze banen ver in het achterland, waar het bereik via voertuigen niet mogelijk is’, zegt Joëlle Zaalman, communicatie-manager bij het OM. De operaties voor vernietiging van de banen, gebeuren in opdracht van het OM. De beperkingen zijn groot. De teams die de drugscriminaliteit moeten aanpakken in deze verafgelegen delen van Suriname, beschikking niet eens over een helicopter. ‘De overheid zal de logistieke middelen aan de opsporingsdiensten ter beschikking moeten stellen om deze vorm van criminaliteit effectief te kunnen aanpakken’, stelt Zaalman.

Vanaf januari 2024 tot en met juli 2025 heeft het Justitieel Interventie Team (JIT) al zes banen ontmanteld, vertelt Zaalman. Een inventarisatie door Parbode op basis van openbare OM- en politieberichten wijst echter op een aanzienlijk hoger aantal: één baan in april 2024 in Commewijne bij de Motkreek, één baan te Avanavero wederom onklaar gemaakt in mei 2024, nadat het in 2022 al was vernietigd. In juni 2024 meldt het Korps Politie Suriname dat vijf banen zijn geïdentificeerd in West-Suriname, die allemaal onklaar zouden worden gemaakt. Het OM meldt vervolgens in augustus 2024 dat er een baan is gevonden in het Goliathgebied en later die maand weer eentje te Witagrond. In september 2024 worden drie banen gevonden te Pusugrunu. Het totaal in 2024 komt daarmee op twaalf. In 2023 zou het om tenminste negen banen gaan.

Meestal komt de intel-unit met informatie over een landingsbaan – in gebruik of in het proces van aanleg – maar de daders kunnen niet op heterdaad worden betrapt. Daardoor ontstaat het idee dat er pas achteraf wordt opgetreden. Zaalman ontkent dit. Zij zegt dat de autoriteiten in het verleden ook landingsbanen hebben aangetroffen, die nog werden aangelegd. Die zitten in verafgelegen gebieden waar geen toezicht is van politie en/of militairen. ‘De criminelen hebben dus vrij spel’.

Ondanks de regelmatige ontmantelingen blijft het effect op de criminele netwerken beperkt. Sinds 2024 zijn slechts twee verdachten aangehouden in verband met de aanleg van de banen in het Pusugrunu-gebied. Het merendeel van de verantwoordelijken weet uit handen van justitie te blijven. Het resultaat is een kat-en-muisspel dat voorlopig in het voordeel van de criminelen uitvalt. Elke vernietigde landingsbaan lijkt slechts een signaal voor het aanleggen van een nieuwe, nog dieper in het bos. Zolang de opsporingsdiensten geen betere middelen krijgen, blijft de vraag of Suriname in staat is de kraan daadwerkelijk dicht te draaien.

Het augustus/september nummer van ons magazine is uit en verkrijgbaar bij een winkel bij u in de buurt. Dit zijn de verkooppunten. Wilt u digitaal lezen? Klik dan hier om te abonneren.