Jörgen Raymann wordt 60 jaar: ‘Ik ben tevreden met de man die ik nu ben’

Jörgen Raymann, een begrip in Suriname en Nederland. Wie kent nog de reclames van hem in dubbelrol met een dhoti aan en in de rol van Esselien van Doornegat in een broko bere koto. Hij heeft jarenlang Raymann is laat! en Zo: Raymann op het witte doek gebracht en toerde ook nog met zijn shows. Hij wordt dit jaar 60 en viert dit met een nieuwe tour: ‘Welkom thuis’ ofwel ‘Bigi Yari – Waar niemand op je zit te wachten’. Een man die graag vooruitkijkt, maar ook voldaan is.

Tekst: Rose-Marie Maître

Waarom heeft u besloten om na zeven jaar weer op de planken te staan? 

“Ik ben altijd doorgegaan met stand-up comedy, in kleine line-up shows. Ik vond het een mooi idee om op mijn 60ste nog een avondvullend programma te maken. Ik ben andere dingen erbij gaan doen, maar de cabaretier is altijd in mij blijven voortbestaan.” 

Hoe bereidt u zich voor op deze tour?

“Ik speel veel line-up om nieuw materiaal uit te proberen. Ik ga 35 try-outs in het land doen en ben bezig met Ukuleke les. Misschien om mezelf een keer muzikaal te begeleiden tijdens mijn show. Maar dat gaat nog niet van harte.”

Wat trok u oorspronkelijk aan in televisiemaken? 

“Ik heb tv altijd fascinerend gevonden. Maar ben echt gepassioneerd geraakt tijdens een vakantiejob bij de STVS (Surinaamse Televisie Stichting… red.). Ik was toen volgens mij 14 jaar. Daarna heb ik op mijn 16e mijn eerste spelletjesprogramma gepresenteerd op de Surinaamse tv. Dat was helaas eenmalig. Ik ben toen gaan studeren (in Nederland… red.) en na mijn terugkeer in Suriname ben ik begonnen met tv-spotjes en eigen programma’s waaronder ‘Examen TV’ en ‘Raymann praat laat’. Kort daarna kreeg ik de aanbieding om The Comedy Factory in Nederland te maken en toen heb ik van mijn passie mijn werk kunnen maken.”

Is er daarin ooit verandering gekomen? 

“Ik had na 15 jaar ‘Raymann is laat’, een pauze nodig. Ik ben andere dingen gaan doen, waaronder inspirational speaker en ik help vanuit het bedrijf waarvoor ik nu werk, Lenard and Lenard, organisaties met hun diversiteit en inclusiebeleid. Wij noemen dat het Multiplicity principe.
Ik heb op 15 december jl. samen met een paar comedians een pilot gemaakt voor een nieuwe Late Night en dat beviel mij erg goed.”

Welke rol spelen uw opvoeding en achtergrond in uw werk? 

“Thuis werd mij altijd geleerd: doe iets waarvan je gelukkig wordt. Ik ben het gelukkigst als ik voor publiek sta.”

Welke collega-comedians hebben u gevormd of geïnspireerd?

“Harry de La Fuente, Richard Pryor, Eddy Murphy en Wim Sonneveld. Zij waren allemaal wel een generatie voor mij. De La Fuente, Pryor en Murphy hebben mij geïnspireerd om ook comedy te gaan doen. Bij Pa Lafi was het zijn droge Surinaamse humor en de typetjes die hij deed. Bij Murphy en Pryor raakte ik vooral geïnspireerd door de harde Amerikaanse stand-up humor, Wim Sonneveld was een echte cabaretier en ik denk dat ik een mix van allemaal heb gemaakt en nog maak.”

Waar bent u het meest trots op over uw carrière? 

“Ik ben trots op mijn hele carrière met de hoogte- en dieptepunten. Zij hebben mij allemaal gemaakt tot de man die ik nu ben. En ik ben tevreden met hem.”

Is er een overgang in uw carrière die het meest waardevol is geweest voor u?

“Nee, alle overgangen zijn waardevol, een overgang zorgt voor geestelijke groei. Dat inzicht op zich is erg waardevol gebleken.”

Welke show of welk project raakte u zelf het meest, en waarom?

“13866 (Te gek om los te lopen). Wat mij vooral heeft geraakt tijdens het maken van de show en de research die ik heb gedaan, is hoe wij als maatschappij anderen die in de geestelijke gezondheidszorg hebben gezeten zo makkelijk labelen en stigmatiseren.”

‘Soms is de feedback die het publiek geeft waardevol, maar door social media is het niet meer te overzien’

Hoe gaat u om met feedback van uw publiek? 

“Het publiek is je werkgever. Zonder publiek geen show. Publiek is essentieel. Soms is de feedback die het geeft waardevol. Maar door social media is het niet meer te overzien. Want ook mensen die je niet kennen of zelfs je laatste show niet hebben gezien, permitteren zich een mening over je show. Gelukkig heb ik genoeg collega’s en vrienden die mij eerlijke en oprechte feedback geven.”

Wat betekent comedy voor u, los van entertainment?

“Lachen is gezond, een dag niet gelachen, een dag niet geleefd. Comedy zorgt voor je gezondheid en dat je leeft. Men vergeet echter vaak dat comedy erg subjectief is. Iedereen heeft een ander gevoel voor humor.”

‘Iedereen die drie goede grappen denkt te kunnen vertellen, noemt zichzelf comedian’

Hoe kijkt u naar comedy in Suriname, Nederland en daarbuiten?

“Er is, vergeleken met 28 jaar geleden toen ik begon, een veel groter aanbod. Iedereen die drie goede grappen denkt te kunnen vertellen, noemt zichzelf comedian. Gelukkig zijn er tussen al die nieuwe comedians ook pareltjes, en die zijn degenen die langer meegaan, hun eigen publiek vinden. Dat geldt voor Suriname, Nederland en daarbuiten.”

Wat zou u willen dat mensen het meest onthouden van uw werk?

“Het goede gevoel waarmee ze de zaal verlaten.”

Welke projecten wilt u graag nog uitvoeren?

“Ik heb geen projecten op mijn bucketlist, als ik geïnspireerd raak om een nieuw project te doen, dan zal ik dat maken.”

Welke lessen heeft u geleerd in de afgelopen jaren als entertainer? 

“Het is hard werken en iedereen heeft er zijn eigen mening over. Maar zolang je er plezier in hebt, krijg je de energie om door te gaan.”

U bent ambassadeur van een aantal goede doelen. Hoe passen die in uw leven en welke doelen wilt u graag nog meer ondersteunen? 

“Ik zoek geen doelen die passen in mijn leven, ik zoek doelen die mij aanspreken en daar verbind ik mij aan. Ik kan de wereld niet verbeteren, maar ik kan wel proberen om binnen mijn invloedssfeer impact te maken. Of het nu om kinderen, senioren of het Sikkelcelfonds gaat. Ze zijn allemaal waardevol. Ik kan helaas niet altijd alles doen vanwege mijn agenda. Als ik geen tijd heb om er volledig in te duiken, doe ik het niet.”

Hoe ziet u de toekomst van entertainment en wat is uw rol daar nog in?

“Entertainment zal altijd afhankelijk zijn van de vraag en de interesse van het publiek. Het zal op bepaalde gebieden veranderen en op andere traditioneel blijven. AI zal ook haar invloed hebben, ik hoop dat de menselijke factor wel overheersend blijft. Ik heb alles al gedaan wat ik wilde doen. Ik zie wel wat nog op mijn pad komt.”

Hoe heeft u balans gehouden tussen uw carrière en het gezinsleven? 

“Dat was niet altijd eenvoudig, maar ik heb het geluk gehad een vrouw en dochters te hebben die mij hielpen om de balans erin te houden. Wij hebben het als gezin gedaan. Mijn gezin en dan vooral mijn vrouw heeft mij altijd gesteund. Toen de meiden groter werden, gaven ze mij ook feedback op mijn materiaal en mijn vrouw zorgt altijd voor een warm nest waar ik helemaal mezelf kan zijn, afgesloten van de buitenwereld.”

Wat doet u het liefst om als mens gecentreerd te blijven? 

“Wandelen. Het is niet alleen gezond, maar het helpt om te “unwinden” en even te genieten van de rust om je heen.”

Hoe zou uw leven eruit hebben gezien als u in Suriname was gebleven?

“Ik kan daar geen uitspraak over doen. Het leven gaat zoals het gaat, ik vind het zonde om tijd te verdoen aan de ‘wat als?’ vraag. Het is belangrijk te doen wat je hart je ingeeft, zodat je nooit de persoon wordt die achteraf zegt: Had ik maar ….”

Heeft u plannen om naar Suriname terug te komen? 

“Absoluut! Ik wil voor mijn 65ste weer in Suriname wonen. Ik weet zeker dat dat het land is waarin ik oud wil worden.”

Kader: 

Wie is Jörgen Raymann?
* Nederlands-Surinaamse cabaretier, stand-up comedian, acteur, radio-en televisiepresentator en schrijver
* Geboren op 13 augustus 1966 in Amsterdam, Nederland
* Studeerde Economie aan de Erasmus Universiteit in Amsterdam
* Verzorgde ruim 15 jaar de programma’s Raymann is Laat! en Zo: Raymann

* Ambassadeur van verschillende goede doelen