Ouderpraat: ‘Wij verhuizen binnenkort naar Nederland. Hoe kunnen wij onze kinderen hierop voorbereiden?’ 

“We gaan binnenkort verhuizen, maar onze kinderen van twee en vier jaar willen niet vertrekken. Ze zijn gehecht aan hun school en de familie. Hoe zorgen we ervoor dat ze goed afscheid nemen?”

Tekst Chiara van Leeuwaarde | Beeld: Collectie Cruden

Juljo Cruden, kinder- en jeugdpsycholoog en werkzaam bij Psychologie Praktijk Octagon:

“Een verhuizing is voor een volwassene al een enorme stap en voor een kind kan dit ook heel zwaar zijn. Een kind van twee of vier leeft nog sterk in het ‘nu’, en hecht zich erg aan wat vertrouwd is. Al deze zaken vormen hun veilige wereld. Verhuizen voelt dan niet alleen als ‘op een andere plek wonen’, maar als het verliezen van alles wat ze kennen.
Toch is het mogelijk om kinderen hierin liefdevol en stevig te begeleiden. Dat begint niet pas op het vliegveld, maar weken of zelfs maanden van tevoren. Als een kind van vier hoort dat het binnenkort naar Nederland gaat verhuizen, kan het fronzen. ‘Ik wil niet naar Holland. Ik wil bij oma blijven’, aldus het kindje. De ouders proberen het kind gerust te stellen met: ‘Je gaat het leuk vinden daar’, maar het kind blijft verdrietig. Dit is uiteraard begrijpelijk, want jonge kinderen willen niet meteen oplossingen. Ze verlangen naar erkenning van hun gevoel.

“Het is in deze situatie van belang om altijd eerst ruimte te geven aan de gevoelens van het kind. Het is belangrijk om niet meteen te grijpen naar een oplossing, maar om het gevoel te erkennen. Je kunt zeggen: ‘Je gaat oma heel erg missen? Dat is ook verdrietig. Ze is zo speciaal voor jou.’ Zo een erkenning zorgt ervoor dat een kind zich gehoord voelt. Als het gevoel van erkenning er is, ontstaat er ruimte voor acceptatie en verwerking. Vervolgens kun je langzaam beginnen met voorbereiden en visualiseren. Voor jonge kinderen is het onbekende vaak beangstigend. 

“Als een gezin gaat verhuizen, is het van groot belang om het nieuwe zo concreet mogelijk te maken. Laat bijvoorbeeld foto’s zien van het huis in Nederland, het nieuwe park, of de school. Vertel verhalen waarin zij zelf de hoofdrol spelen, zoals: ‘In Nederland is er een grote speeltuin in de buurt van ons huis. Jij en je broertje kunnen daar spelen. Jullie zullen vast wel nieuwe vriendjes daar vinden.’ 

Het zijn soms kleine zaken die groot aanvoelen voor kinderen. Neem vertrouwde elementen mee: een favoriete knuffel, het vertrouwde dekentje, of zelfs een audio-opname van oma’s stem die een verhaaltje voorleest. 

“Afscheid nemen kun je maken tot een tastbaar ritueel. Zorg ervoor dat jullie als gezin niet stiekem vertrekken of het te luchtig maken, maar geef aandacht aan het afscheid. 

Creëer de gelegenheid dat het kind tekeningen maakt voor nichtjes en neefjes. Laat het kind ook een klein fotoboekje samenstellen met herinneringen aan Suriname. Dit zorgt ervoor dat het kind zijn roots meeneemt. Blijf emotioneel beschikbaar. Als de kinderen voelen dat de ouders rustig, eerlijk en betrokken zijn, durven zij zich over te geven aan het nieuwe. Je mag samen verdrietig zijn. ‘Ik ga oma ook missen.’ Huil samen met het kind en doe nadien iets leuks. Het kind leert dat verandering niet het einde van veiligheid is.”