tekst: Zoe Deceuninck
ONEENS
Ivan Cairo, hoofdredacteur van de Ware Tijd, is het oneens. “De papieren krant zal in een zekere vorm blijven bestaan, want de overheid kan er niet omheen. Voor bepaalde zaken moet ze nog in een papieren krant adverteren. Dat is bij wet geregeld. Tenzij wetten worden veranderd, maar dan nog zie ik de krant redelijk in stand blijven. Dan wel zodanig dat ze ook een sterke website hebben.”
Cairo rolde precies dertig jaar geleden in de journalistiek. Zijn eerste baan was als journalist bij avondblad De West, waar zijn nicht adjunct-hoofdredacteur was. “Na een kleine test ben ik direct aangenomen.” Het medialandschap telde toen maar twee kranten: de Ware Tijd en De West. Inmiddels is dat aantal verdubbeld. Dagblad Suriname kwam er in 2002 bij, Times of Suriname in 2003.
Wat zijn de grootste ontwikkelingen in het medialandschap?
“Behalve dat er meer media zijn bijgekomen, zie ik ook een zekere diepgang in bepaalde zaken. Vroeger werden mensen on-the-job getraind in het vak, zoals ik. Nu zie ik steeds meer mensen in het veld die de journalistieke opleiding hebben gevolgd. Dat draagt toch een beetje bij aan de kwaliteit, hoewel het nog niet is wat het wezen moet.
Dertig jaar geleden kwam het nieuws ook bijna hoofdzakelijk uit Paramaribo en soms uit Nickerie. Nu komen de berichten uit alle uithoeken van het land.”
‘Ik zie een afname in oplage, maar niet in de kwaliteit van het nieuws’
Op social media kan iedereen verslag doen. Hoe moet de reguliere media (krant, tv, radio) daar tegenop boksen?
“Met feiten. Op social media plaatst men wat men heeft gehoord, zonder de feiten te onderzoeken. Het onderscheid en de uitdaging van de reguliere media is dat je met harde feiten, zaken moet kunnen onderbouwen.”
Is daar nog een markt voor?
“Je hebt een deel van de samenleving die het nieuws niet gelooft zolang ze het niet bevestigd zien door een Starnieuws, Times of de Ware Tijd. Zolang dat niet gebeurt, neemt men het maar voor granted.
De oplages van de papieren krant zijn de afgelopen jaren weliswaar gedaald, maar dat is niet alleen in Suriname zo. Ik zie wel een afname in de oplage, maar niet zozeer in de kwaliteit van het nieuws. Die is toch redelijk stabiel gebleven bij gevestigde media.”
Er wordt vaak gezegd: ‘Mensen lezen niet meer’. Bent u het daarmee eens?
“Nee. Je hebt nog steeds een substantieel deel van de samenleving die is opgegroeid met de krant en radio. Die leest nog elke dag. Ze kopen zelf de krant of lezen het op kantoor. De jongere generatie leest meer online.”
Hoe gaat het met de Ware Tijd?
“Het is opboksen tegen de nieuwe ontwikkelingen. We hebben onze website, maar je ziet vaak dat lezers het nieuws rechtstreeks op onze social mediakanalen lezen en niet doorklikken. Uiteindelijk is besloten om de krant maar drie keer per week uit te geven. Een deel van het personeel is natuurlijk afgevloeid. Zo heeft de krant geprobeerd de daling aan inkomsten op te vangen. Tot nu toe kan de krant zich nog bedruipen. De advertenties betalen de bills.”
EENS
Vishmohanie Thomas, hoofdredacteur van Suriname Herald (SR Herald), is het eens met de stelling. “De papieren krant heeft haar tijd gehad. Alleen de oude generatie koopt het nog, maar over twintig jaar zijn zij er ook niet meer.”
Het was Thomas haar kinderdroom om reporter te worden voor de televisie, maar toen ze in 2008 op een vacature stuitte van Times of Suriname veranderde dit voorgoed haar carrière. Ze probeerde het nog bij de Chinese televisiezender SCTV, maar keerde al snel terug naar het geschreven woord. “Als je eenmaal van schrijven bent gaan houden, is het moeilijk om er afstand van te nemen.” Sinds 2017 werkt Thomas voor de onlinenieuwssite SR Herald, de laatste jaren als hoofdredacteur.
Betekent de opkomst van online media het einde van de krant?
“Ja. Als de regering vandaag een persconferentie houdt, kan ik online snel een bericht brengen over wat er is gezegd. De krant komt pas de volgende dag met hetzelfde bericht, dat is te laat. De krant heeft geen monopolie meer en is haar status kwijt. Vroeger was het nieuws wat in de krant stond. Nu niet meer. Als het online staat, is dat het nieuws.
Je ziet het ook aan de kranten zelf: ze worden dunner en de Ware Tijd komt zelf niet meer elke dag uit. Door minder pagina’s te drukken probeert men nog in leven te blijven, maar je ziet dat het achteruit gaat. Mensen geven liever hun geld uit aan internet dan aan de krant.”
‘Mensen betalen liever voor internet dan voor de krant”
Mensen lezen niet meer. Bent u het daarmee eens?
“Ja en nee. Mensen lezen wel, maar korter. Men wil geen lange artikelen meer lezen. Vaak lezen ze na de inleiding niet verder. Het is een grote uitdaging voor journalisten. Tegenwoordig moet je artikelen als een marketingproduct verpakken en creatief met woorden spelen. Wollige artikelen en saaie koppen zijn een no go. We werken met zogenaamde clickbait-koppen: een beetje misleidend, maar triggerend, waardoor mensen wel gaan lezen. Met een simpele kop wordt je stuk overgeslagen, terwijl de informatie wel heel belangrijk kan zijn.”
Is dat een goede ontwikkeling voor de journalistiek?
“Nee, maar je komt er niet onderuit. Anders kan je de tent sluiten. De journalistiek van nu is niet meer hetzelfde als vroeger. De feiten blijven, maar de verpakking moet anders. Een clickbait titel is ook niet per definitie verkeerd, zolang de inhoud van het artikel journalistiek correct is. Het is wel belangrijk om grenzen te stellen hoe ver je gaat. Online media moeten altijd vasthouden aan de journalistieke normen en waarden.”
Hoe gaat het met SR Herald?
“Het gaat goed. We spelen nu met de mogelijkheid om tekst te combineren met video, want we zien dat alleen posten en plaatsen niet genoeg is. Ik vind het jammer dat we nooit hebben nagedacht over betaald lezen. Dat killt online nieuwsplatformen nu. Mensen betalen voor internet, maar niet voor een artikel. Daarmee wordt de moeite van journalisten niet vergoed. Dat moet anders in de toekomst.”
Dit artikel staat in het december/januari nummer van Parbode, verkrijgbaar in de winkel (in Suriname). Wilt u digitaal verder lezen? Kijk dan op www.parbode.com/abonneren
