De Parbode bestaat twintig jaar en het verzoek is, of ik als een van de oudste medewerkers van het blad vanuit de persoonlijke hoek de groei van de Parbode in de afgelopen twintig jaar kan vatten in een essay. Om inspiratie op te doen en ter nagedachtenis aan Jaap Hoogendam, hij is tenslotte de eerste uitgever van de Parbode, begin ik mijn verhaal niet geheel toevallig in Amsterdam bij De Ponteneur, voormalig eigenaar de heer J. Hoogendam.
Het etablissement, gelegen op de hoek van de Eerste van Swindenstraat en de Pontanusstraat, heet tegenwoordig Bar Botanique, met als ondertitel Café Tropique. Vandaar dat er in de ruimte nogal wat palmen staan. De nieuwe naam, de andere aankleding zou Jaap zeker plezieren, immers hij combineerde een nooit aflatende zorg voor zijn Parbode met een hartstochtelijke liefde voor de tropen, in het bijzonder Suriname.
Ach, hoezeer is De Ponteneur veranderd, andere eigenaar, andere naam, andere bediening, andere kaart, andere sfeer. Hoe staat het met Parbode? Is het blad in al die jaren ook veranderd?
Om ons maandblad te laten drukken, hebben we in die twintig jaren gezworven van eigen land naar Nederland tot aan Polen en terug naar eigen land. Maakten die drukkerijen een verschil? Ja, zeker, een drukkerij heeft niet alleen invloed op de kosten, het verschepen van het blad heeft bovendien wel degelijk invloed op deadlines, hetgeen ten koste ging van de actualiteit. Dat knelpunt hebben we inmiddels opgelost door de publicatie van onze digitale nieuwsbrief. Ook de redactie heeft de nodige verhuizingen meegemaakt, van de H.J. de Vriesstraat naar de Wicherstraat, vandaar naar de Kromme Elleboogstraat. Laatstgenoemd onderkomen was bepaald geen vooruitgang. Na een tussenstop zijn we uiteindelijk beland aan de Etnalaan.
Sinds 2022 hebben we een andere uitgever, Stichting Parbode, en van een maandelijkse editie zijn we in 2025 overgestapt naar een tweemaandelijks tijdschrift. Belangstellenden in Nederland en op Curaçao kunnen voor de Parbode helaas niet meer terecht bij vaste verkooppunten, maar een abonnement op de Parbode blijft in Nederland nog steeds mogelijk. Sinds 2020 kan men een digitaal abonnement nemen.
Parbode op de Jaarbeurs, 27 november 2008
Vijf hoofdredacteuren hebben de eindverantwoordelijkheid gedragen, de een wat langer dan de ander. Onze eerste hoofdredacteur, Leonoor Wagenaar, had de leiding van 2006 tot 2008. Armand Snijders is twee keer hoofdredacteur geweest, van 2008 tot 2011 en van 2013 tot 2016. Euritha Tjan A Way en Iwan Brave hebben allebei een jaar als hoofdredacteur gewerkt, als een soort tussenpaus, Euritha van 2011 tot 2012 en Iwan van 2012 tot 2013. In 2016 is Marion Poll een aantal maanden waarnemend hoofredacteur geweest. Van 2016 tot 2024 heeft Julian Neijhorst aan het roer gestaan. Hij heeft de meeste dienstjaren. Sinds 2025 is Zoë Deceuninck onze hoofdredacteur.
‘De ene hoofdredacteur zo bleek, was de ander niet’
Als eenvoudige freelancemedewerker heb je niet zozeer te maken met de uitgever, als wel met de hoofdredacteur. De ene hoofdredacteur zo bleek, was de ander niet. De een hanteerde de datum van de deadline heel flexibel, er was altijd ruimte voor een op de valreep geschreven artikel, voor de andere hoofdredacteur was de deadline heilig. Er waren meer verschillen, de ene hoofdredacteur stemde regelmatig af over veranderingen in titel of tekst, een ander deed dat niet.
Als freelancer moet je met iedereen kunnen werken. En dat is mij in de afgelopen twintig jaar redelijk gelukt. Mijn eerste hoofdredacteur was Leonoor Wagenaar, altijd een sigaret in de aanslag, altijd voorzien van een schaterende lach en altijd voorovergebogen over een tekst die ze nog wilde lezen en indien nodig van ongezouten commentaar voorzag: ‘Wat je hier schrijft, is rommel, je moet met een stofkam door je teksten heen.’ Onder haar leiding werd de maandelijkse redactievergadering aan de H.J. de Vriesstraat een belevenis, met hapjes. De drankjes? Uiteraard Parbobier. Spannende vergaderingen waren het, zonder eindtijd, met nieuwtjes, roddels, tips, ideetjes en handige contacten. Aan het eind van de vergadering waren de contouren van de volgende Parbode zichtbaar, met harde afspraken over wie zich voor welk artikel verantwoordelijk stelde.
Redactievergadering bij het kantoor aan de Wicherstraat, 31 augustus 2009
Armand Snijders zette de traditie van de maandelijkse vergadering voor en ook op het balkon aan de Wicherstraat was de maandelijkse redactievergadering een inspirerende bijeenkomst. Een artikel over een vergadering in Ocer met Bouterse in de hoofdrol werd ondanks het verstrijken van allerlei deadlines geplaatst. Onrustige tijden waren het en Armand heeft in die periode de nodige bedreigingen en mishandeling moeten verduren. Hij kan het gelukkig nog navertellen.
Daarna kwam Julian Neijhorst. Hij was de man van de strakke lijn: ‘Heb je de tekst nog niet af? Geef maar hier, ik kijk wel wat ik ervan maak.’ Dat was mijn eer te na. Julian organiseerde geen redactievergaderingen, hij maakte individuele afspraken met de medewerkers via de telefoon of per app. Onder leiding van Zoë zijn de redactievergaderingen in ere hersteld en het grotendeels verjongde team neemt deel aan workshops ter bevordering van deskundigheid.
De eerste vijftien jaar was Jaap altijd op de achtergrond, naast uitgever ook medewerker en criticus. Na iedere nieuwe uitgave kon de dienstdoende hoofdredacteur uitgebreide feedback verwachten op het jongste product. Feedback kwam er ook van de VSH die ons in de loop der jaren meerdere mooie prijzen toekende, vanwege spraakmakende artikelen.
Anderzijds kregen we de nodige rechtszaken aan onze broek. Zelf ben ik niet verder gekomen dan een enkel dreigement. Vanwege het principe hoor en wederhoor, moest ik indertijd contact maken met een heer over een te verschijnen artikel, waarin hij in een zeer negatief daglicht werd geplaatst. Om mijn privé telefoon niet in de openbaarheid te brengen, besloot ik vanuit de redactie aan de Wicherstraat te bellen. Mijnheer probeerde eerst het artikel tegen te houden met ‘meisje, meisje’ en toen dit meisje niet wilde luisteren, kwam de bedreiging met een rechtszaak, die hij zeker zou aanspannen. Die rechtszaak heeft overigens nooit plaatsgevonden. In de periode van Julian Neijhorst is er maar een keer melding gemaakt van een rechtszaak, daarna is het wat rechtszaken betreft stil geworden.
Is de Parbode in de afgelopen twintig jaar veranderd? Ja, dat kun je wel zeggen. Andere uitgever, andere drukker, ander onderkomen, andere hoofdredacteur met elk een andere werkwijze, ander team, van maandblad naar tweemaandelijks tijdschrift, een nieuwsbrief op internet. Ja, Parbode is veranderd, in rustiger vaarwater en met de tijd meegegaan.
En toch, toch is de Parbode ook zichzelf gebleven, nog steeds verschijnt er naast de nieuwsbrief op internet, om de twee maanden altijd weer een lezenswaardige, spraakmakende en actuele Parbode in de winkels. Het magazine van augustus september 2025 bijvoorbeeld bevat behalve een artikel over het doen van een verantwoorde schoolkeuze, een reportage over de deplorabele toestand van de leerkrachtenwoningen in Brokopondo en een waarschuwing tegen het gebruik van vervalste medicijnen onder de naam ozempic, bedoeld om af te vallen.
Nu populair
