Pruikenindustrie verovert Suriname: wat is natuurlijk haar nog waard?

Tegenwoordig zijn weaves, haarextensions en het dragen van een pruik, niet langer gereserveerd voor speciale gelegenheden of bij haaruitval. Het is uitgegroeid tot een modeverschijnsel dat door veel vrouwen dagelijks wordt gebruikt om hun look te veranderen. Wat is natuurlijk haar nog waard?

Tekst Kristianne Waridjan     Beeld Privecollectie Luxury Hair & Co en Liong A Kong

Abiella Amafo is oprichter van Luxury Hair & Co, een bedrijf gespecialiseerd in pruiken, haarbundels en andere methoden om haar langer en/of voller te maken door middel van kunstmatige of natuurlijke hair extensions. “Er is een grote vraag naar mijn producten”, vertelt Amafo. “De meeste vrouwen willen vaak hun look veranderen, of meegaan met een bepaalde trend.” Haar bedrijf doet goede zaken. “Als je consistent goede producten en kwaliteit levert, kan je bedrijf best wel groot worden.” Haar klanten zijn vrouwen uit verschillende bevolkingsgroepen, maar het grootste deel van haar klanten zijn creolen, stadscreolen en boslandcreolen. Haar klantenkring bestaat uit tevreden klanten die ook bereid zijn voor haar producten te betalen.

‘De meeste pruiken kosten tussen de 250 en 500 euro’

“Een goede kwaliteit pruik begint meestal vanaf 250 US-dollar en kan soms oplopen tot 700 US-dollar. Maar de meeste pruiken die ik verkoop, zitten in de prijsklasse van 250 tot 500 euro.” Een kapster die geregeld vals haar gebruikt, bevestigt tegenover Parbode dat zij vals haar een goede investering vindt. “Het is het geld waard omdat mensen hun tijd nemen en hun creativiteit erin stoppen, en als je het goed verzorgt, blijft het heel lang goed.”

Trend

“Vals haar is makkelijker te behandelen dan ons eigen haar, want dat heeft veel verzorging nodig”, zegt Haidy Akoeba, die vaak kapsels maakt voor haar dochters met kroes haar. Akoeba stopte twee jaar geleden met het straighten van haar haar, na twintig jaar. “Van nature heb ik makkelijk haar. Ik heb niet veel nodig om mijn haar goed te laten zitten, maar het kost wel wat tijd. Vooral als ik ‘s morgens naar het werk moet.” Haar twee dochters hebben allebei dik haar. “Voor het gemak gebruiken we haar-extensions, die gaan zeker drie tot vier weken mee”, zegt ze. “Ik heb gemerkt dat haar-extensions mijn haar flink laat groeien, dat is ook meegenomen.” Akoeba ziet voordelen in het gebruik van extensions, en daarnaast doet ze graag mee met de mode. “Ik doe het ook voor de mode”, erkent ze. “Van tijd tot tijd wil ik graag een andere look hebben. Ik vind het saai om er steeds hetzelfde uit te zien”, lacht Akoeba. “Maar ik kan wel zeggen dat ik van mijn kroes haar hou.”

Het gebruik van haarextenties en pruiken is een verschijnsel dat onder andere beïnvloed wordt door de media. Wanneer dit in Suriname populair werd, is niet bekend, maar de trend is vermoedelijk overgenomen van Amerikaanse media en beroemdheden. Een paar jaar geleden waren pruiken echt alleen voor boslandcreolen en creolen, vertelt Amafo. “Kroeshaar is heel moeilijk te verzorgen.” Maar het blijkt dat ook Hindostanen, Javanen en mensen van gemengde afkomst haar producten gebruiken. “Vals haar wordt steeds populairder, omdat je snel een andere look kan krijgen. En soms heeft men niet echt zin in eigen haar. Dus pruiken brengen veel gemak met zich mee.” Echter, vals haar komt ook met nadelen. “Bij plakweef gebruik je lijm en die vernietigt je haarlijn en je haar, dus dat raad ik sowieso af”, zegt Amafo. Plakweef is een haarverlengmethode waarbij stroken haar met een zelfklevende tape direct op het eigen haar worden geplakt. “Als je je pruik niet goed verwijdert, kan het je babyhaartjes weghalen. Eigenlijk is dit het voornaamste nadeel bij het dragen van een pruik.”

‘Zwarte mensen die vals haar gebruiken, vinden hun eigen haar niet mooi’

Bij het opvullen van je haar met bundels, zijn er niet veel nadelen, vervolgt Amafo. “Zolang je je haar onder de bundels goed verzorgt, geeft het helemaal geen schade. Maar je moet je haar wel lang genoeg de tijd geven om te ademen en te groeien.” Door je haar te tangen en daarover vals haar of vlechten te zetten, vernietig je je haar. “Als je je haar op tijd wast, gaat het niet stinken.”

“Heel veel zwarte mensen die vals haar gebruiken, doen dat omdat ze hun eigen haar niet mooi vinden”, zegt Mireille Liong A Kong, auteur van het boek Kroeshaar. “Wat ik een probleem vind, is het feit dat mensen hun haar niet mooi genoeg vinden om het natuurlijk te dragen en dat we ons haar zodanig vernietigen, dat we het moeten verbergen. Als je haaruitval hebt vanwege een of ander immuunziekte of iets wat niet goed is met je lichaam, dan begrijp ik het. Maar op het moment dat je je haar dusdanig vernietigt met straighten, met kleuren, met allerlei dingen om je haar een andere structuur te geven, omdat je je schaamt voor hoe je haar op een natuurlijke manier is, heb ik er wel een strakke mening over. We moeten echt gaan leren houden van onszelf en leren houden van ons haar.”

Big business

Het grootste deel van haarextensies wereldwijd komt uit India en China. In India offeren vrouwen vrijwillig hun haar in tempels. Dat is namelijk een onderdeel van een religieus ritueel om reiniging en zegeningen te kunnen krijgen. Het geofferde haar wordt door de tempels verkocht en wordt verwerkt tot haarextensies. Wereldwijd is China de grootste producent en exporteur van haarproducten. In sommige regio’s van China worden haarproducten zelfs onder dwang geproduceerd. Ook verkopen vrouwen soms om financiële redenen hun haar.

“Het is een big business”, zegt een Hollandse vrouw met kort geknipt haar die in Suriname woont. De vrouw wil ons alleen anoniem te woord staan. Ze vindt het ‘tragisch’ dat jonge meisjes, vooral in het binnenland, vals haar opzetten. “Van nature vlechten ze altijd hele mooie patronen. Maar tegenwoordig moeten ze allemaal kunsthaar, kunstwimpers en kunstnagels. Soms ziet het er verschrikkelijk uit, soms vergeet men dat natuurlijke schoonheid mooier is. Het heeft ook te maken met gebrek aan zelfbewustzijn en waardering voor je eigen lichaam. Ze kopiëren modellen van Facebook en lijken dus allemaal op elkaar”, vindt ze. “Maar het interessante van mensen is dat ieder individu een eigen persoonlijkheid en karakter heeft en er ook anders uitziet. Alleen maar uiterlijkheden, veel blingbling en aandacht voor materiële zaken leidt tot leeghoofdigheid, waardoor je niet functioneert als een volwaardig mens in de samenleving.” Ze omschrijft vals haar als ‘een waanzinnig fenomeen’. “Iedere Chinees heeft tegenwoordig een hele wand ingeruimd voor die haarstrengen. Dat kost handenvol geld. Invlechten duurt uren en moet ook worden betaald, terwijl het land in crisis is.”

Zelfverzekerd

Renencia die ook kroeshaar heeft, denkt er anders over. “Ik vind het goed als iemand af en toe vals haar gebuikt. Misschien ga je naar een speciale gelegenheid waarvoor je je extra wilt opmaken. Maar als je niet meer zonder vals haar kan als vrouw, dan is het een nee voor mij.” Het maakt niet uit hoe kort je natuurlijke haar is, je kan het altijd stylen, vindt Renencia. “Aan iemand die gewoon niet van haar natuurlijke haar houdt of zich er niet prettig mee voelt, zou ik zeggen om eraan te werken om van jezelf te houden zoals je bent, met je eigen haar.”

Een kapster die ervaring heeft met het aanbrengen van vals haar, maakt zelf ook gebruik van vals haar. “Dat doe ik om drie redenen: het is makkelijk, snel en het geeft een ander look”, vertelt zij. “Het geeft me als Afro-Surinaamse dame een andere manier om zelfverzekerd te zijn. Het is heel leuk om mezelf op die manier te uiten. Maar ik hou ook van mijn natuurlijke haar.” Zij heeft ook nog nooit een allergische reactie gehad van vals haar, omdat zij het goed verzorgt. “Mijn hoofd is niet zo gevoelig. Maar ik heb als kapster wel meegemaakt dat mensen niet eens vlechten op hun hoofd kunnen zetten als het niet gewassen wordt of als het niet goed behandeld wordt.”

‘Als mens moet je experimenteren met verschillende kapsels’

“Vals haar moet er zijn, niet alleen voor mensen die last hebben van haaruitval, gewoon of door een chemobehandeling, maar ook voor de modewereld, voor films, voor toneelstukken, voor acteurs”, zegt Liong A Kong. “Ik heb het zelf wel geprobeerd, maar het is niet voor mij. Als je vals haar gebruikt, kan je je natuurlijke haar even met rust laten. Je haar met rust laten is goed, want je moet niet elke dag je haar kammen en eraan trekken. Als mens mag je, moet je eigenlijk experimenteren met verschillende kapsels die je leuk vindt.” Zij stelt voor om verschillende looks uit te proberen. “Maar het experimenteren moet niet zo ver gaan dat je je haar vernietigt. Dan moet je gaan nadenken waarmee je bezig bent en waarom je het doet.”