Tienduizenden rechtszaken versus tientallen rechters

Bij de opening van het zittingsjaar 2026 door het Hof van Justitie, is een overzicht gegeven van het aantal rechtszaken in Suriname in 2024 en 2025. Op de teller staan dit jaar maar liefst 38.524 zaken, terwijl dat in 2024 rechtspraak breed ruim 46.004 zaken betrof. Het aantal rechters dat zich hierover buigt is amper 31. Al jaren wordt vanuit de rechtspraak geroepen dat er een tekort aan rechters is. Volgens Hofpresident Iwan Rasoelbaks zal dit deels met nieuwe rechters worden ingevuld.

Op de rechtersopleiding, RAIO, zit nu een groep van zestien personen die dit jaar afstudeert. Een tweede groep van elf personen rond in 2026 de opleiding af. Daardoor zal Suriname in 2026, na beëdiging door de regering, over 58 rechters beschikken. Dit wordt toegejuicht door Rasoelbaks, maar hij wijst er meteen op dat de randvoorwaarden aanwezig moeten zijn. Werkruimtes zijn daar een voorbeeld van. Er zijn overbelaste rechtszaken en –gebouwen.

Op de begroting van het Hof, is SRD 30 miljoen opgenomen voor de bouw, renovatie of inrichting van gebouwen. De inventaris kost SRD 15 miljoen. Is dit genoeg om de nieuwe groep rechters te accomoderen? De bedragen zijn een druppel op een hete plaat in vergelijking met de grootste kostenpost: lonen, salarissen en sociale premies. Die zijn iets meer dan SRD 407 miljoen in 2026; meer dan 80% van de totale begroting van een half miljard SRD.

Met de nieuwe groep rechters zal de druk in ieder geval afnemen. Uit de cijfers van het Hof blijkt dat strafzaken de koploper blijven. In 2025 waren 12.953 nieuwe strafzaken en in 11.878 andere gevallen werd uitspraak gedaan. Bij de civiele zaken ging het om 5.389 nieuwe zaken, terwijl in 4.125 vonnis is gewezen. Ondanks dit grote verschil lijken civiele zaken vaker uitgesteld te worden of langer te duren. Dat was het geval bij 3.845 zaken, tegenover 334 strafzaken.

Rasoelbaks wil in het komende jaar meer snelheid, efficientie, slagvaardigheid en rechtsbescherming aan burgers realiseren. Ook de communicatie naar de samenleving toe, wil hij verbeteren. In dat kader zijn er twee nieuwe persrechters benoemd, mr. D. M. Haakmat-Sniphout en mr. R. M. Praag, wat het totaal op vijf brengt.

Vertegenwoordiging

Naast een rechter, zijn bij iedere rechtszaak ook advocaten nodig. Volgens de Surinaamse Orde van Advocaten (SOVA) zijn er 63 advocaten, waarvan 46 vrouw en 17 man. In 2024 en 2025 zijn er elf bijgekomen, terwijl zes zijn overleden en twee zijn geschrapt van het tableau. Bij de advocatenopleiding zitten momenteel 21 advocaat-stagiaires.

Het oktober/november nummer van ons magazine is uit en verkrijgbaar bij een winkel bij u in de buurt. Dit zijn de verkooppunten. Wilt u digitaal lezen? Klik dan hier om te abonneren.