Uit de pan gerezen overheidsuitgaven bedreigen economische stabiliteit

De Surinaamse economie bevindt zich (nog steeds) in zwaar weer. In 2025 wijzen zowel binnenlandse analyses als internationale evaluaties op één centrale conclusie: de uitgaven van de overheid zijn uit de pan gerezen en dreigen de economische stabiliteit te ondermijnen. Volgens Karel Eckhorst, hoofdonderhandelaar van Suriname bij het Internationaal Monetair Fonds (IMF), begon de verslechtering al kort voor de verkiezingen. “We zijn een beetje gaan verslappen,” zegt hij. Die verslapping heeft geleid tot een sterke toename van de geldhoeveelheid, met directe gevolgen voor de wisselkoers en de inflatie.

Waar de inflatie in februari nog was gedaald tot 6%, steeg deze enkele maanden later alweer naar 12%. Het IMF noemt het een signaal dat de financiële discipline opnieuw is verslapt en dat snelle ingrepen noodzakelijk zijn. De aanbevelingen zijn helder: uitgaven moeten omlaag, inkomsten omhoog, en de Centrale Bank van Suriname moet haar monetair beleid verder aanscherpen om stabiliteit te herstellen.

Artikel IV-missie: een wake-upcall

Recent voerde het IMF zijn jaarlijkse Artikel IV-missie in Suriname uit, waarin maar liefst vijftig gesprekken werden gevoerd met beleidsmakers, technici en economische instituten. Het beeld dat daaruit naar voren kwam, baart zorgen. Kort voor de verkiezingen namen de overheidsuitgaven plotseling toe, zonder deugdelijke structurele dekking. Het resultaat: meer SRD’s in omloop, druk op de wisselkoers en een terugkeer van inflatoire spanningen.

Eckhorst waarschuwt dat Suriname zich op een kritiek punt bevindt. De economie had zich net enigszins gestabiliseerd na jaren van wanbeheer, maar beleidsmatige ontsporingen dreigen nu dat herstel ongedaan te maken. “De huidige uitgavenpatronen zijn niet houdbaar”, zegt hij.

IMF: Snijden in uitgaven en institutionele versterking

Het IMF dringt erop aan dat Suriname de overheidsfinanciën hervormt. Dat betekent niet alleen bezuinigen, maar ook investeren in sterkere instituten die straks het beheer moeten voeren over de toekomstige olie- en gasinkomsten vanaf 2028. Volgens het IMF moet Suriname zijn fiscale fundament versterken voordat die inkomstenstroom begint, om te voorkomen dat de economie opnieuw in een welvaartsval terechtkomt.

Belangrijk is volgens de IMF-adviseur dat hervormingen die in de afgelopen jaren zijn ingezet, worden voortgezet. Het land kan zich geen nieuwe terugval veroorloven. De aanbevelingen variëren van het verbeteren van belastinginning en het herzien van subsidies tot striktere begrotingsdiscipline.

Ondanks de uitdagingen ziet Eckhorst ook hoopvolle signalen. “Ik heb sterk het geloof dat wij er komen als land”, zegt hij. “Op Financiën & Planning en bij de Centrale Bank van Suriname (CBvS) is sterk kader aanwezig, dat wij moeten koesteren.” Toch benadrukt hij dat de bestaande capaciteit onvoldoende is om alle uitdagingen het hoofd te bieden; versterking van economische instituten blijft noodzakelijk.

Eckhorst vertrekt eind deze maand bij het IMF, na tien jaar inzet. Hij speelde een centrale rol in de herschikking van de staatsschuld en in de uitvoering van het Extended Fund Facility (EFF)-programma, dat onlangs, na een verlenging, afliep. Buiten zijn formele taken ondersteunde hij ook het ministerie van Financiën & Planning en de CBvS bij beleidsvorming en technische onderhandelingen.

De vraag blijft of de Surinaamse overheid de adviezen daadwerkelijk zal opvolgen. De oplopende inflatie, de zwakke SRD en het groeiende begrotingstekort laten zien hoe smal het pad is dat Suriname bewandelt. De komende maanden zullen bepalend zijn: grijpt de regering in en kiest zij voor stabiliteit? Er zijn hele kleine lichtpuntjes: zo heeft recent president Jennifer Simons zwaar gesneden in de budgetten van ministeries voor eindejaarsvieringen.

Een ding is zeker: het land bevindt zich op een kruispunt; dat stelt het IMF ook in zijn laatste rapport. De richting die nu wordt gekozen, zal bepalen of Suriname stabiliteit hervindt of afglijdt naar een nieuwe periode van economische onzekerheid.